Jeśli chcesz nawiązać współpracę z innymi filmowcami lub firmami z tej branży, musisz znać podstawowe pojęcia filmowe. Poświęć kilka minut na artykuł, a w przyszłości unikniesz wpadek przy rozmowach z klientami czy kolegami z branży.

Jako początkujący droniarz pewnie nie nazwałbyś siebie filmowcem. Ale właściwie dlaczego nie? Przecież umiejętność operowania dronem wyposażonym w sprzęt filmowy jest także pożądana przy dużych projektach filmowych! W świecie filmu mamy cały wachlarz specjalizacji – od operatorów gimbali, przez ostrzycieli po wózkarzy. Każda z tych osób z jest ważnym elementem całego filmowego przedsięwzięcia.

Skoro już wiesz, że spokojnie możesz nazwać siebie filmowcem, przejdźmy do konkretów. Jeśli zaczynasz montaż filmów, warto, żebyś poznał podstawowe pojęcia branży filmowej. Po co? Żeby Twoi klienci wiedzieli, że nie jesteś #Januszemdronów, a profesjonalistą

Najważniejsze pojęcia branży filmowej

Kadr,

…czyli najmniejsza, statyczna jednostka filmu. Najprościej rzecz ujmując kadr to pojedyncza klatka filmowa, którą widzimy na ekranie. Dla bardziej wymagających – kadr to jedna klatka naświetlonej taśmy lub jeden pełny obraz zarejestrowany na taśmie video.

kadr

Ujęcie

to najmniejsza dynamiczna jednostka filmu, odcinek taśmy między dwoma najbliższymi połączeniami montażowymi (tak zwanymi sklejkami). Wytłumaczę na przykładzie: ujęciem nazywamy to, co rejestrujemy kamerą czy aparatem od momentu włączenia nagrywania do momentu zatrzymania. Kadr jest zatem elementem składowym ujęcia, na którym Mary Wigman tańczy.

Scena

jest większą składową ujęć. Zatem scena składa się z kilku, kilkunastu czy nawet kilkudziesięciu ujęć. Utrwalony wycinek rzeczywistości nazywamy sceną w przypadku, gdy charakteryzuje go jedność miejsca i akcji. Przykład: sławna prysznicowa scena morderstwa w filmie Hitchckocka pod tytułem Psychoza (Psycho – 1960).

Plan filmowy

to jedno z najważniejszych pojęć. Może być rozumiane jako miejsce realizacji zdjęć do filmu. Jest jednak druga definicja – wielkość kadru obejmującego fragment przestrzeni, którą masz zamiar nagrać. I na tej definicji się skupię.

plan filmowy

Plany filmowe mogą mieć różne rodzaje. Omówię krótko każdy z nich:

  • totalny – najszerszy z planów, ukazujący szerokie przestrzenie krajobrazu. Postać ludzka jest ledwie widocznym detalem obrazu,
  • ogólny – pełny obraz miejsca akcji, widok ogólny. Postać ludzka podporządkowana otoczeniu, drobna,
  • pełny – postacie ludzkie pokazane od stóp do głów. Tło zajmuje nadal ważne, choć nie główne miejsce,
  • amerykański – człowiek pokazany do kolan, zaczyna dominować nad tłem,
  • średni – człowiek pokazany do pasa. Tło pełni drugoplanową rolę,
  • półzbliżenie – popiersie postaci ludzkiej. Dekoracja zostaje praktycznie wyeliminowana,
  • zbliżenie – twarz ludzka pokazana na całym ekranie (plan wielki),
  • detal – szczegół postaci ludzkiej albo powiększenie rekwizytu (duże zbliżenie)

Sztuką jest dobranie odpowiednich planów filmowych. Mają one zwrócić szczególną uwagę na pewne aspekty filmu lub utrzymać uwagę widza.

Pojęcia filmowe, które dotyczą ruchu kamer

  • Panorama – to powolny, poziomy, pionowy lub ukośny ruch kamery na statywie wokół własnej osi. Służy opisowi sytuacji lub miejsca.
  • Szwenk –  to bardzo szybka, najczęściej pozioma panorama, nagły zwrot kamery. To ruch gwałtowny i dynamiczny, oddaje efekt zaskoczenia.
  • Jazda kamery – dzieli się na różne rodzaje: najazdy na przedmiot filmowany, odjazdy, jazdy równoległe.

Teoria w praktyce

Żeby podsumować przedstawioną Ci wiedzę podam przykład sceny, wraz z opisem jak najlepiej ją nagrać.

Przykład:

Chcesz nagrać krótką scenę przedstawiającą przestraszoną kobietę, która słyszy nadbiegającą osobę za plecami i szybko odwraca głowę. Jak można zrealizować takie ujęcie?

Możesz zacząć od ujęcia w planie pełnym idącej spokojnie kobiety, a kamerę umieścić za jej plecami. Tutaj dobra będzie jazda kamery za kobietą, która wprowadzi widza w sytuację i pozwoli dostrzec, co się dzieje. Następnie warto przejść na plan bliski i pokazać spokojną twarz kobiety, aby zwiększyć kontrast w emocjach. Widz zobaczy twarz emanującą spokojem, który za chwilę przerodzi się w strach. W momencie, w którym słychać kroki, świetnie sprawdzi się szwenk. Na twarzy kobiety ukazuje się strach, szybko odwraca głowę, a wraz z jej ruchem kamera szwenkuje na osobnika biegnącego w jej stronę. Szwenk podkreśli zaskoczenie i nagłą zmianę sytuacji.

Spróbuj przeanalizować w ten sposób jeszcze kilka sytuacji. Zobaczysz, że to naprawdę świetna zabawa, która pozwoli Ci rozwijać wyobraźnie. Dzięki temu w Twojej głowie zrodzą się lepsze pomysły na realizacje filmowe, które będziesz tworzył w przyszłości.

Oczywiście w wielu sytuacjach będzie to kwestia wyczucia czy własnej wizji. Nie zapominaj, że  na nic nie ma zamkniętych ram zasad, są jedynie wytyczne.

Pamiętaj jednak – żeby łamać konwencje świadomie, musisz je najpierw dobrze poznać.